روش‌های محافظت از کودکان در برابر آنفلوانزا

موارد آنفلوانزا که با فرا رسیدن ماه‌های پاییز و زمستان افزایش می‌یابند، به‌ویژه در میان کودکان به‌سرعت گسترش پیدا می‌کنند. کودکان چون سیستم ایمنی‌شان هنوز کاملاً تکامل نیافته است، راحت‌تر به ویروس‌ها آلوده می‌شوند. محیط مدرسه، وسایل حمل‌ونقل عمومی و فضاهای سربسته خطر انتقال ویروس را افزایش می‌دهند. به همین دلیل والدین باید اقدامات محافظتی را به‌موقع انجام دهند.

علائم آنفلوانزا در کودکان

علائم آنفلوانزا در کودکان معمولاً ناگهانی آغاز می‌شوند و در عرض چند روز شدت می‌گیرند. در مقایسه با بزرگسالان، علائم سریع‌تر پیش می‌روند و ممکن است با تغییرات رفتاری مانند بی‌اشتهایی و بی‌قراری خود را نشان دهند.

رایج‌ترین علائم آنفلوانزا در کودکان را می‌توان چنین برشمرد:

• تب بالای بیش از 38°C
• آبریزش یا گرفتگی بینی
• گلودرد و دشواری در بلع
• سرفه خشک یا خلط‌دار
• درد عضلات و مفاصل
• بی‌حالی، خواب‌آلودگی و بی‌حوصلگی
• بی‌اشتهایی و تهوع

در برخی کودکان، حتی اگر تب در عرض چند روز پایین بیاید، بی‌حالی و سرفه ممکن است حدود یک هفته ادامه یابد. در این دوره، جلوگیری از کم‌آبی بدن و توجه به استراحت، بهبود را تسریع می‌کند.

برای اینکه آنفلوانزا به نوزاد منتقل نشود چه باید کرد؟

نوزادان چون سیستم ایمنی‌شان کاملاً تکامل نیافته است، حساس‌ترین گروه در برابر ویروس‌های آنفلوانزا هستند. به‌ویژه آنفلوانزایی که در ۶ ماه نخست زندگی رخ دهد، ممکن است به عوارض جدی منجر شود. به همین دلیل والدین باید گام‌هایی بردارند که هم از سلامت خودشان و هم از نوزاد محافظت کند.

اقداماتی که برای محافظت از نوزادان در برابر آنفلوانزا می‌توان انجام داد عبارت‌اند از:

• بهداشت پیش از تماس: پیش از لمس نوزاد حتماً باید دست‌ها با صابون شسته شوند.
• دور نگه داشتن از محیط‌های شلوغ: به‌ویژه در دوره‌هایی که شیوع بیماری زیاد است، باید از مکان‌هایی مانند مراکز خرید و وسایل حمل‌ونقل عمومی دوری کرد.
• حمایت از شیردهی: شیر مادر سیستم ایمنی نوزاد را تقویت می‌کند و خطر عفونت را کاهش می‌دهد.
• جلوگیری از تماس با افراد بیمار: افرادی از خانواده که علائم آنفلوانزا دارند نباید به نوزاد نزدیک شوند.
• تهویه منظم محیط: باید توجه کرد که دمای اتاق حدود 22-24°C باشد و هوا مرطوب بماند.
• واکسن آنفلوانزا تحت نظر پزشک: تزریق واکسن آنفلوانزا به مادران باردار و مادران شیرده، ایمنی غیرفعال (پاسیو) را در نوزاد فراهم می‌کند.

برای اینکه کودکان به آنفلوانزا مبتلا نشوند چه باید کرد؟

محافظت در برابر آنفلوانزا تنها با اقدامات والدین ممکن نیست و به عادت‌های رفتاری خود کودک نیز بستگی دارد. ایجاد آگاهی بهداشتی در کودکان از سنین پایین نقش بزرگی در پیشگیری از بیماری‌ها دارد.

عادت‌های ساده اما مؤثری که برای پیشگیری از آنفلوانزا می‌توان به کودکان آموخت عبارت‌اند از:

• پوشاندن دهان و بینی با داخل آرنج هنگام سرفه یا عطسه
• پرهیز از تماس نزدیک با دوستان بیمار
• شستن منظم دست‌ها در کلاس و خانه
• خوابیدن دست‌کم ۸ ساعت در روز
• نوشیدن آب فراوان و مصرف میوه و سبزی تازه
• پیاده‌روی کوتاه روزانه در هوای آزاد برای تنفس هوای تازه

همچنین عادت به پوشش لایه‌لایه که از گرم شدن بیش از حد یا عرق‌کرده ماندن کودکان جلوگیری کند، عامل مهمی در حمایت از ایمنی است.

مؤثرترین راه‌های محافظت از کودکان در برابر آنفلوانزا عبارت‌اند از:

• نادیده نگرفتن واکسن آنفلوانزا: توصیه می‌شود به کودکان بالای ۶ ماه هر سال واکسن آنفلوانزا تزریق شود. واکسن با کاهش اثر ویروس عامل آنفلوانزا از سیر شدید آن جلوگیری می‌کند.
• آموزش بهداشت دست: دست‌ها باید به‌طور مکرر با صابون شسته شوند و اگر شستن ممکن نباشد، از ضدعفونی‌کننده استفاده شود.
• تقویت ایمنی: مصرف سبزی‌های فصل، میوه‌های سرشار از ویتامین C و غذاهای پروبیوتیک از سیستم ایمنی حمایت می‌کند.
• توجه به نظم خواب: خواب ناکافی مقاومت کودکان در برابر عفونت‌ها را کاهش می‌دهد.
• تهویه فضاهای سربسته: تازه کردن هوای خانه و کلاس با هوای پاک در هر روز، تراکم ویروس را کاهش می‌دهد.
• آموزش استفاده نکردن مشترک از وسایل شخصی: استفاده مشترک از وسایل شخصی مانند حوله، لیوان یا مداد ممکن است باعث انتقال ویروس‌ها شود.
• پوشاندن لباس خشک پس از تماس با هوای سرد: ماندن در لباس‌های عرق‌کرده به سرما خوردن و کاهش ایمنی منجر می‌شود.

به کودک مبتلا به آنفلوانزا چه غذایی باید داد؟

در طول آنفلوانزا، بدن هنگام مبارزه با عفونت به انرژی، مایعات و حمایت ویتامینی نیاز دارد. در این دوره نباید به کودکان غذاهای سنگین، چرب و فرآوری‌شده داد و باید غذاهای طبیعی، مغذی و آسان‌هضم را ترجیح داد.

مواد غذایی مفید برای کودکان مبتلا به آنفلوانزا عبارت‌اند از:

• سوپ‌های ولرم: آب مرغ یا سوپ سبزیجات هم نیاز به مایعات را تأمین می‌کند و هم گلو را آرام می‌کند.
• منابع ویتامین C: پرتقال، نارنگی، کیوی و توت‌فرنگی از ایمنی حمایت می‌کنند.
• مخلوط عسل و لیمو: سرفه را تسکین می‌دهد و تحریک گلو را کاهش می‌دهد (در کودکان زیر ۱ سال مصرف نمی‌شود).
• ماست و کفیر: با اثر پروبیوتیکی خود سلامت روده و ایمنی را تقویت می‌کنند.
• سبزی‌های آب‌پز: سبزی‌های فیبرداری مانند هویج، کدو و سیب‌زمینی هضم را آسان‌تر می‌کنند.
• دمنوش‌های گیاهی ولرم: دمنوش بابونه یا گل زیرفون با تأیید پزشک آرامش‌بخش است.

همچنین نوشاندن آب، آب‌میوه تازه یا دوغ به مقدار کافی به کودکان، به دفع سموم از بدن و پایین آمدن تب کمک می‌کند. آنفلوانزا عفونتی است که به‌ویژه در کودکان سن مدرسه شایع است، اما با اقدامات درست به‌راحتی قابل پیشگیری است. عادت شستن منظم دست‌ها، تغذیه سالم، خواب کافی و واکسن آنفلوانزا با تقویت ایمنی کودکان، سپری طبیعی در برابر بیماری‌ها ایجاد می‌کنند.

پرسش‌های متداول درباره روش‌های محافظت از کودکان در برابر آنفلوانزا

آنفلوانزا در کودکان چند روز طول می‌کشد؟

معمولاً ۵ تا ۷ روز طول می‌کشد. در روزهای نخست تب، بی‌حالی و آبریزش بینی آشکار است. علائم سرفه و خستگی ممکن است بیش از یک هفته طول بکشند. اما اگر کودک استراحت کند و مایعات کافی دریافت کند، بیماری معمولاً بدون عارضه بهبود می‌یابد.

کودکی که آنفلوانزا گرفته است چه زمانی می‌تواند به مدرسه برود؟

تب کودک باید کاملاً قطع شده، وضعیت کلی‌اش بهبود یافته و سرفه‌اش کاهش یافته باشد. این امر معمولاً پس از روز پنجم یا ششم بیماری ممکن است. بازگشت زودهنگام هم بهبود را به تأخیر می‌اندازد و هم خطر انتقال به کودکان دیگر را افزایش می‌دهد.

آنفلوانزا و سرماخوردگی در کودکان چگونه از هم تشخیص داده می‌شوند؟

سرماخوردگی معمولاً سیر خفیفی دارد و با تب پایین خود را نشان می‌دهد. اما آنفلوانزا با تب بالای ناگهانی، درد عضلانی، لرز، بی‌حالی و بی‌اشتهایی وضعیت شدیدتری ایجاد می‌کند. تب آنفلوانزا معمولاً بالاتر از 38°C است.

اگر کودک آنفلوانزا گرفته باشد، آیا باید آنتی‌بیوتیک مصرف کند؟

خیر. آنفلوانزا یک عفونت ویروسی است و آنتی‌بیوتیک‌ها تنها بر باکتری‌ها مؤثرند. آنتی‌بیوتیک فقط باید در موارد عوارض باکتریایی و با توصیه پزشک مصرف شود. مصرف غیرضروری آنتی‌بیوتیک ممکن است ایمنی را تضعیف کند.

چگونه می‌توان ایمنی کودک را در فصل آنفلوانزا تقویت کرد؟

تغذیه متعادل، خواب منظم و مصرف کافی آب مهم‌ترین عوامل هستند. مواد غذایی حاوی ویتامین C، روی و پروبیوتیک، و مصرف میوه تازه، ماست و کفیر ایمنی را تقویت می‌کنند. همچنین هوای تازه و فعالیت بدنی منظم نیز مقاومت را افزایش می‌دهند.

پزشکان حوزه «طب اطفال» در آنادولو

ساواش کانسوی

انکولوژی کودکان

آ. نادر توسیالی

جراحی کودکان

همه پزشکان مرکز

پرسش‌های متداول

منابع

• مقاله منبع اصلی به زبان ترکی

این محتوا صرفاً برای آموزش سلامت است و جایگزین مشاوره، تشخیص یا درمانی که پزشک تعیین می‌کند نیست. اگر علائمی دارید، با یک متخصص سلامت واجد شرایط مشورت کنید.